İçeriğe geç

Görsel Kanıt Kartı Bu fotoğraf gerçek mi, yapay zekâ mı, düzenlenmiş mi?

Fotoğrafı seçin; dosyanın içindeki kamera bilgisi, düzenleme programı izleri, yapay zekâ etiketleri ve C2PA içerik kimliği okunsun. Sonuç, SHA-256 parmak iziyle birlikte indirilebilir bir kanıt kartına dönüşür. Görsel cihazınızdan çıkmaz.

Neye bakılır?

  1. Yapay zekâ etiketi IPTC “dijital kaynak türü”, Firefly, DALL·E, Midjourney, Stable Diffusion ve ComfyUI izleri
  2. C2PA içerik kimliği dosyada imzalı köken kaydı var mı
  3. Düzenleme izi Photoshop, Lightroom, Snapseed, Canva, CapCut ve düzenleme geçmişi
  4. Kamera bilgisi marka, model, çekim tarihi, lens, pozlama ve konum var mı
  5. Parmak izi dosyanın SHA-256 özeti; bir bayt değişse bile değişir

Hiçbir araç bir fotoğrafa tek başına “kesin gerçek” diyemez. Bu araç dosyanın içinde yazanı okur ve ne kadar güvenilebileceğini açıkça söyler.

Nasıl çalışır, sınırları neler?

Ne okunur: JPEG dosyasındaki EXIF ve XMP bölümleri, Photoshop/IPTC bölümü ve C2PA kayıtlarının taşındığı JUMBF (APP11) bölümleri; PNG dosyasındaki metin parçaları (Stable Diffusion WebUI'nin “parameters”, ComfyUI'nin “prompt” ve “workflow” alanları), eXIf ve caBX (C2PA) parçaları; WebP dosyasındaki EXIF, XMP ve C2PA parçaları. HEIC ve diğer biçimlerde dosyanın başı XMP, EXIF ve C2PA için taranır.

Yapay zekâ işareti: IPTC'nin “trainedAlgorithmicMedia” (yapay zekâ ile üretildi) ve “compositeWithTrainedAlgorithmicMedia” (yapay zekâ ile birleştirildi) etiketleri, üretici adları ve istem (prompt) kayıtları aranır. Bu etiketleri bazı üreticiler ekler, bazıları eklemez; ekran görüntüsü veya yeniden kaydetme ile kaybolurlar.

Neyi yapamaz: C2PA imzasını kriptografik olarak doğrulamaz. Google'ın görünmez SynthID filigranı gibi piksel içine gömülü işaretleri okuyamaz. Pikselleri inceleyip “yapay zekâ yüzü” tahmini yapmaz; bu tür tahminler sık yanılır. Çözünürlüğün yapay zekâ araçlarının sık kullandığı ölçülere (ör. 1024×1024) uyması yalnızca zayıf bir ipucudur.

Gizlilik: Dosya tarayıcınızda okunur, hiçbir sunucuya gönderilmez. Konum koordinatları siz “göster” demedikçe ekranda ve kartta yer almaz.

Sık sorulanlar

Aklınıza takılanlar

Fotoğrafım bir sunucuya yükleniyor mu?

Hayır. Dosya tarayıcınızda okunur ve incelenir; hiçbir yere gönderilmez, biz göremeyiz ve saklamayız. İnternet bağlantısını kesip de kullanabilirsiniz.

Araç “bilgi yok” dedi. Fotoğraf gerçek mi demek?

Hayır. Bilgi olmaması hiçbir şeyi kanıtlamaz. WhatsApp, Instagram, Facebook ve X gibi platformlar yüklenen görsellerin üst verisinin çoğunu siler; ekran görüntüsü almak da siler. Böyle durumlarda Google Lens veya TinEye ile görselin ilk yayınlandığı yeri aramak daha çok işe yarar.

Kamera bilgisi çıktıysa fotoğraf kesin gerçek mi?

Hayır. Kamera markası, model ve tarih gibi alanlar basit programlarla eklenebilir ya da değiştirilebilir. Bu bilgiler sadece bir ipucudur; kesin kanıt değildir. Önemli bir karar verecekseniz görselin ilk kaynağına ulaşın.

C2PA nedir, siz doğruluyor musunuz?

C2PA (İçerik Kimlik Bilgileri), bazı kamera, yazılım ve yapay zekâ araçlarının dosyaya eklediği imzalı bir kayıttır. Bu araç C2PA kaydının varlığını görür ama imzayı doğrulamaz. Doğrulamak için dosyayı contentcredentials.org/verify sayfasına kendiniz yükleyebilirsiniz.

Kanıt kartı ne işe yarar?

Kart, kontrol ettiğiniz dosyanın SHA-256 parmak izini, tarihini ve bulguları tek görselde toplar. Aynı dosyayı daha sonra tekrar kontrol ettiğinizde parmak izi aynıysa dosyanın bir baytı bile değişmemiştir. Kart hukuki bir belge değildir; bir şikâyet veya dava için avukata danışın.

Fotoğraf yapay zekâ ile mi yapılmış, nasıl anlaşılır?

Bir e-ticaret satıcısına müşteriden "kırık geldi" notuyla bir ürün fotoğrafı ulaşıyor; ya da mahalle grubunda dramatik bir sel görüntüsü dolaşıyor. Fotoğraf yapay zekâ ile mi yapılmış, nasıl anlaşılır diye arayınca çoğu yazı ellere ve gölgelere bakmanızı söyler. Bu araç gözle tahmin yerine dosyanın kendi içine bakar: kamera hangi ayarla çekmiş, hangi program kaydetmiş, üretici bir yapay zekâ etiketi bırakmış mı?

Kullanım adımları

  1. Fotoğrafı seçme kutusuna bırakın. Tek seferde bir dosya incelenir ve boyut 100 MB'ı geçmemelidir.
  2. Önizlemenin yanında dosya adı, boyutu, biçimi ve piksel ölçüsü belirir; tarayıcı görseli gösteremese bile içindeki bilgiler okunur.
  3. Bulgular listesini ve Dosyada yazanlar tablosunu okuyun. Konum kayıtlıysa uyarı çıkar; sayılar ancak Koordinatları göster düğmesine bastığınızda açılır.
  4. Saklamak ya da birine iletmek için Kanıt kartını indir (PNG) veya düz metin özet için Bulguları kopyala düğmesini kullanın.

Sonucu okumak

Üstteki kutu dört sonuçtan birini verir: yapay zekâ ile üretildiğine dair güçlü işaret, düzenleme izi, kamera kaydı izleri ya da bilgi yok. Yapay zekâ işareti için IPTC'nin 2023'te üreticilere önerdiği "trainedAlgorithmicMedia" etiketi, Stable Diffusion'ın PNG içine yazdığı "parameters" alanı ve ComfyUI'nin "workflow" kaydı gibi izler aranır; istem bulunursa ilk 140 karakteri gösterilir. Daha zayıf ipuçları ayrı satırda durur: çekim ile değiştirilme tarihinin farklı olması, dosya adının IMG-20261013-WA0001 gibi WhatsApp kalıbında olması, adında "ChatGPT Image" ya da "Screenshot" geçmesi, 1024×1024 gibi üretici araçlara özgü ölçüler. Tabloda lens, diyafram, ISO, odak uzaklığı, telif ve yazar alanları bulunduğu ölçüde listelenir.

Sınırlar ve gizlilik

Sık sorulan sorular

Müşterinin gönderdiği şikâyet fotoğrafını bununla inceleyebilir miyim?

İnceleyebilirsiniz, ama fotoğraf size bir mesajlaşma uygulamasıyla geldiyse üst verisi büyük olasılıkla silinmiştir. Müşteriden orijinal dosyayı e-posta ekiyle ya da bulut bağlantısıyla istemek daha fazla bilgi verir.

Dosya adında WhatsApp geçmesi neden bulgu sayılıyor?

Bu ad kalıbı görselin bir mesajlaşma uygulamasından geçtiğini düşündürür; o yolda kamera ve konum bilgisi çoğunlukla atılır. Araç bunu suçlama olarak değil, neden az bilgi bulunduğunun açıklaması olarak gösterir.

Kanıt kartında konumum görünür mü?

Hayır. Kart yalnız konum kaydı olduğunu söyleyen satırı içerebilir; enlem ve boylam karta hiç yazılmaz.

HEIC ya da AVIF dosyamı açabilir miyim?

Evet, okunabilir. Tarayıcınız bu biçimi ekranda gösteremese bile dosyanın başındaki EXIF, XMP ve C2PA bölümleri taranır.

Kaynaklar

  1. IPTC publishes metadata guidance for AI-generated synthetic media — IPTC, 9 Mayıs 2023 — kaynak
WhatsApp'tan yazın