Kısa cevap: İmzadan önce adresi, tarafları, kira bedelini, brüt mü net mi yazdığını ve kullanım amacını kontrol edin. Artış, depozito, fesih ve vergi konularında kesin hüküm yazmıyoruz. Bunları avukatınıza ve mali müşavirinize sorun.
Soruya dokununca cevabına gider.
Brüt kira vergi kesintisinden önceki tutardır, net kira kesintiden sonra elde kalan tutardır.
Sözleşmede hangisinin yazdığına bakın. Rakamın yanında brüt ya da net yazmıyorsa imzadan önce sorun.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönStopaj, ödemeyi yapanın ödeme sırasında vergiyi keserek vergi dairesine yatırmasıdır.
Bu bir peşin vergi mantığıdır. Kimin hangi durumda keseceğini mali müşavirinize sorun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Gelir İdaresi Başkanlığı
↑ Soru listesine dönNet tutarı, bir eksi kesinti oranına bölersiniz.
Örnek yalnız varsayımdır: kesinti yüzde 10, net 9.000 TL olsun. 9.000 bölü 0,90 ile 10.000 TL brüt çıkar. Gerçek oranı mali müşavirinizden öğrenin.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönBrüt tutardan kesinti tutarını çıkarırsınız; kesinti, brüt tutarla oranın çarpımıdır.
Varsayımsal örnek: brüt 10.000 TL, kesinti yüzde 10 ise kesinti 1.000 TL, net 9.000 TL çıkar. Gerçek oranı resmî kaynaktan kontrol edin.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Gelir İdaresi Başkanlığı
↑ Soru listesine dönAylık kirayı on iki ile çarparsınız.
Yıl içinde kira değişecekse değişmeden önceki ayları eski tutarla, sonrakileri yeni tutarla toplayın.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönBankadan yapılan ödeme, ödemenin kanıtı olarak belge bırakır.
Dekontta ödeyen adı, alan adı, ay bilgisi ve tutar yazsın. Vergi açısından hangi yolun gerektiğini mali müşavirinize sorun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Gelir İdaresi Başkanlığı
↑ Soru listesine dönTaraflar, kiralanan yerin adresi, kira bedeli, ödeme düzeni ve süre yazar.
Kullanım amacı ve varsa ek bedeller de yazılır. İmzadan önce her satırı kendi bilginizle karşılaştırın.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönAdresi, taraf adlarını, kira bedelini, ödeme gününü ve süreyi tek tek kontrol edin.
Brüt mü net mi yazdığına, depozito satırına ve artış maddesine de bakın. Anlamadığınız yeri imzalamadan sorun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönKullanım amacı, kiralanan yerde hangi işin yapılacağını yazılı hale getirir.
Açacağınız iş ile sözleşmedeki amaç aynı olsun. Farklıysa ev sahibiyle yazılı olarak konuşun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönTapu kaydındaki malik ile sözleşmede kiraya veren olarak yazan kişiyi karşılaştırın.
Kiraya veren başkasıysa yetki belgesini isteyin. Tapu kaydı için e-Devlet veya tapu müdürlüğü kullanılır.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: e-Devlet
↑ Soru listesine dönAidat, ortak gider ve yakıt gibi kalemler kira dışında ayrıca yazılabilir.
Hangi kalemin kimde olduğunu sözleşmede açık görün. Sadece sözlü anlaşmaya güvenmeyin.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönHer iki tarafın imzalı kopyası olursa sonradan ne yazıldığı açıkça görülür.
Tüm sayfaları ve ekleri saklayın. Taranmış yedek tutmak da kolaylık sağlar.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönBaşlangıç ve bitiş tarihine bakın; belirli süre yazıyorsa sözleşme o tarihler arasındadır.
Bitişte ne olacağı yazıyorsa onu da okuyun. Sürenin nasıl uzayacağını avukatınıza sorun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönKimlik bilgisini, tapu kaydını ve varsa yetki belgesini görmek isteyin.
Kiraya veren başkası adına imza atıyorsa vekâletnameyi görün. Kopyalarını dosyanızda saklayın.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönEvet, özellikle uzun süreli ve yüksek bedelli sözleşmede taslağı imzadan önce göstermek akıllıca bir adımdır.
Avukata artış maddesini, bitiş maddesini ve depozito satırını sorun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönEmlak ilan siteleri, emlak ofisleri ve mahalledeki kiralık tabelaları başlıca yerlerdir.
Aynı sokaktaki ilanlara bakın. İlan fiyatı pazarlıkta değişebilir, bunu hesaba katın.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönAynı bölgeden metrekaresi ve cephesi benzer birkaç yeri listeleyin.
Her biri için kira, metrekare ve durumunu yazın. Kirayı metrekareye bölerek karşılaştırabilirsiniz.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönAylık kira tutarını metrekare sayısına bölersiniz.
Örnek yalnız varsayımdır: 30.000 TL kira ve 60 metrekare varsa metrekare başına 500 TL çıkar.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönİlan fiyatı yalnızca istenen tutarı gösterir, anlaşılan tutarı değil.
İlan tarihine bakın. Birden fazla ilanı karşılaştırın ve emlakçıdan son dönemde anlaşılan tutarları sorun.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönMüşteri yoğunluğu, vitrin görünürlüğü ve ulaşım fiyatı etkiler.
İşinize göre müşteri gelişini yerinde birkaç gün gözleyin. Notlarınızı pazarlığa götürün.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönElektrik, su, havalandırma, tavan yüksekliği ve giriş genişliğine bakın.
Tadilat gerekirse işi kimin yapacağını yazılı konuşun. Fotoğraf çekin, tarihli saklayın.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönAylık kirayı aylık toplam gidere bölün.
Çıkan oran, kiranın giderin ne kadarını oluşturduğunu gösterir. Farklı yerler için karşılaştırmak seçim yapmayı kolaylaştırır.
Kaynak: Genel bilgi.
↑ Soru listesine dönTüketici fiyat endeksi rakamlarını TÜİK'in internet sitesinden okuyabilirsiniz.
Sitede aylık ve yıllık değişim yayımlanır. Hangi oranın sözleşmenize uyduğunu sözleşmenizden ve avukatınızdan öğrenin.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: TÜİK
↑ Soru listesine dönEski kirayı bir artı oranla çarparsınız.
Örnek yalnız varsayımdır: 10.000 TL kira ve yüzde 10 oranla 10.000 çarpı 1,10 yani 11.000 TL çıkar. Gerçek oranı sözleşmenizden ve resmî kaynaktan kontrol edin.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: TÜİK
↑ Soru listesine dönMali müşavirinize ya da vergi dairenize danışın.
Gelir İdaresi Başkanlığı sitesinde rehberler de bulunur. Sözleşmeyi, ödeme belgelerini ve tutarı yanınızda götürün.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Gelir İdaresi Başkanlığı
↑ Soru listesine dönBir avukata sorun.
Maddeyi, sözleşme tarihini ve tarafları yanınızda götürün. Sorunuzu önceden yazın.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönKira hükümleri Türk Borçlar Kanunu'ndadır ve mevzuat.gov.tr sitesinde okunabilir.
Metni okurken tarihlere dikkat edin. Yorum için avukata başvurun.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Türk Borçlar Kanunu
↑ Soru listesine dönSözleşme, ödeme dekontları ve kira belgeleri yeterli bir başlangıçtır.
Tarafların vergi bilgilerini de götürün. Başka hangi belge gerektiğini muhasebeciniz söyler.
Kaynak: Genel bilgi. Resmî adres: Gelir İdaresi Başkanlığı
↑ Soru listesine dönMesleğinizi ve ilinizi seçin; resmî açılış masrafını ve aylık gideri kalem kalem görün. Ücretsiz.