ASİ Dijital › Maliyet hesaplama › Çorbacı açmak
Çorbacı ya da işkembeci açmak için ne gerekir? (2026)
Çorbacı açmak için esnaf kayıtlarının dışında öne çıkanlar: işkembe ve sakatat kayıtlı yerden, gece ve sabaha kadar açık kalmak, kazan, ocak ve havalandırma. Çorbacıların kendi faaliyet kodu var: 56.10.03.
Çorbacı açmak şartları
- İşkembe ve sakatat kayıtlı yerdenİşkembe, kelle ve paça gibi sakatatı kayıtlı bir kasaptan ya da tedarikçiden faturayla al; soğuk zinciri koru. Denetimde ürünün kaynağı sorulur.
- Gece ve sabaha kadar açık kalmakİşkembeciler çoğu zaman gece açıktır. Çalışma saatlerinin ruhsat koşullarına ve bölge kurallarına uyup uymadığını belediyene sor.
- Kazan, ocak ve havalandırmaBüyük kazanlar için gaz bağlantısı, davlumbaz ve yangın tüpü ruhsat kontrolünde bakılır.
- Hijyen ve gıda kaydıEsnaf odası ustalık belgesi isteyebilir.
Çorbacıda alerjen bilgisi: kazanların üstündeki yazı tahtası
Çorbacı bir toplu tüketim yeridir: müşteri çorbayı ambalajsız, kaseyle alır. Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 15. maddesinin 5. fıkrasına göre toplu tüketim yerinde yemeğin adı ve alerjen bilgisi müşteriye menü, yazı tahtası ya da broşür benzeri bir araçla, kolayca görülüp okunacak şekilde sunulur; kelime yerine sembol de kullanılabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı bu bildirimin 1 Ocak 2020'den beri zorunlu olduğunu duyuruyor.
Çorbacıda en pratik yol, fiyatların yazdığı tahtada her çorbanın yanına içerdiği alerjenleri eklemektir. Ne yazacağını kendi tarifin belirler; işkembeci ve çorbacı tezgâhında sık karşılaşılanlar şunlar:
- Mercimek ve ezogelinBulgur, şehriye ya da kıvam için un katıyorsan glüten; sebze suyuna kereviz giriyorsa kereviz yazılır. İkisi de Bakanlığın 14 alerjen listesinde.
- İşkembe, kelle-paça ve terbiyeli çorbalarTerbiyeyi yumurta ve unla bağlıyorsan yumurta ve glüten; terbiyeye süt ekliyorsan süt de tahtaya girer.
- Yayla ve yoğurtlu çorbalarYoğurt süt ürünüdür (laktoz dahil); pirinçle birlikte yumurta ya da un kullanıyorsan onları da ekle.
- Hazır çorba bazı, bulyon ve sosHazır ürün kullanıyorsan ambalajın "içindekiler" bölümünde koyu yazılan alerjenleri tahtaya aynen taşı; marka ya da tarif değişince tahtayı da değiştir.
Paket çorbada bilgi kapla birlikte gitsin. Yönetmeliğin 15. maddesinin 3. fıkrası, satış yerinde istek üzerine paketlenen gıdalarda zorunlu bilgilerin müşterinin görebileceği yerde bulunmasını ya da gıdayla birlikte verilmesini istiyor. Paket siparişte müşteri tahtayı görmediği için kabın kapağına çorbanın adını ve alerjenlerini yazan küçük bir etiket yapıştırmak en kolay yoldur; sipariş uygulamasındaki ürün açıklamasına da aynı alerjenleri yaz.
Gece vardiyasında tezgâhta tek kişi kalıyorsa, "bu çorbada süt var mı?" sorusuna tahmin değil tahtadaki bilgiyle cevap verilir; tarifi en iyi bilen ustanın listeyi bir kez yazıp asması işi kolaylaştırır.
Ekmek, limon ve sarımsaklı sirke: hesaba ne yazılabilir?
İşkembecide masaya ekmek, limon, sarımsaklı sirke ve pul biberin kendiliğinden gelmesi alışkanlıktır. Ocak 2026'da Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 6. fıkrasında yapılan değişiklikle yeme-içme yerlerinde zorunlu servis, masa ya da kuver ücreti alınamıyor. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre kuver ürünlerinin bedeli istenemez ve fiyat listesinde yalnız ürün fiyatları yer alır.
- İstenmeden gelen, hesaba girmezMüşterinin sipariş etmediği, kaseyle birlikte getirdiğin ekmek, limon ve sos için hesaba ayrı satır yazma.
- Ayrı satılacaksa tahtada yazsınEk porsiyon ekmek, pilav ya da ikinci kase gibi ayrıca ücretli bir şey varsa fiyatıyla tahtada dursun; müşteri kendisi istesin.
- Bahşiş isteğe bağlıBakanlık bahşişi yalnız gönüllülük esasına dayalı ödeme olarak kabul ediyor; fişe ya da POS ekranına zorunlu bir tutar eklenmez.
Çorbacı: vergi ve işletme türü
- Faaliyet kodu56.10.03 (Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri). Diğer olası kod: 56.11.02. Kesin kodu mali müşavirin seçer.
Sık sorulan sorular
Çorbacı gece açık kalabilir mi?
Çalışma saatleri işyerinin ruhsat koşullarına ve belediyenin kararlarına bağlıdır. Gece çalışmayı planlıyorsan ruhsat başvurusunda bunu belediyeye sor.
Çorbacı ne kadar vergi öder?
İşletme defteriyle kârın üzerinden gelir vergisi ödersin; 2026'da ilk 190.000 TL'ye %15. Satışlara %10 KDV eklenir, her ay beyan edilir. Yılda dört kez geçici vergi var (Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım).
Çorbacının faaliyet kodu nedir?
56.10.03 – Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri. Diğer olası kod 56.11.02. Kesin kodu mali müşavirin seçer.
Çorbacıda alerjen bilgisi nasıl verilir?
Toplu tüketim yerinde alerjen bilgisi menü, yazı tahtası ya da broşür gibi kolay görülen bir araçla verilir (Gıda Etiketleme Yönetmeliği md. 15/5). Çorbacıda en kolayı, fiyat tahtasında her çorbanın yanına içerdiği alerjenleri — glüten, yumurta, süt, kereviz gibi — yazmaktır.
İşkembecide ekmek ve limon için ayrıca ücret alınabilir mi?
Hayır. Ocak 2026'daki Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliğiyle kuver, servis ya da masa ücreti alınamıyor; müşterinin istemeden önüne konan ekmek, limon ve sos için hesaba satır yazılmaz. Ayrıca satılan ek porsiyon varsa fiyatı tahtada yazar.
Hazır çorba bazı kullanıyorum, alerjeni nereden bulurum?
Hazır ürünün ambalajındaki içindekiler bölümünde alerjenler koyu yazılır. Onları tahtadaki ilgili çorbanın yanına taşı; marka ya da tarif değişince tahtayı güncelle.
Paketle gönderdiğim çorbada alerjen yazmak gerekir mi?
İstek üzerine paketlenen gıdada zorunlu bilgiler gıdayla birlikte verilir ya da müşterinin görebileceği yerde bulunur (md. 15/3). Paket siparişte müşteri tahtayı görmediği için kabın kapağına çorbanın adı ve alerjenlerini yazan bir etiket koymak pratik çözümdür.
İşkembe çorbasının alerjenleri nelerdir?
Tarife bağlıdır. Terbiyesi yumurta ve unla yapılan işkembe çorbasında yumurta ve glüten, terbiyeye süt katılıyorsa süt de alerjendir. Sarımsaklı sirke ve limon 14 alerjen listesinde yer almaz; yine de hazır sos kullanıyorsan ambalajındaki içindekiler bölümüne bak.