ASİ Dijital › Maliyet hesaplama › Lokanta açmak
Lokanta açmak için ne gerekir? (2026)
Lokanta açmak için esnaf kayıtlarının dışında öne çıkanlar: ruhsat salon büyüklüğüne göre, QR olabilir, kâğıt liste de hazır olmalı, bakanlığa elektronik aktarım. Büyükşehirlerin 30.000+ nüfuslu ilçelerinde 2026'dan itibaren lokanta basit usul olamaz.
Lokanta açmak şartları
- Ruhsat salon büyüklüğüne göreSalonu büyüttükçe ruhsat ücreti de artar.
Esnaf lokantasında fiyat listesi: QR, kâğıt liste ve Bakanlığa aktarım
Esnaf lokantasında günün yemekleri her gün değişir; fiyat listesinin kuralları ise değişmez. Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde 11 Ekim 2025'te (Resmî Gazete 33044) ve Ocak 2026'da yapılan değişikliklerle lokanta için üç kural öne çıkıyor:
- QR olabilir, kâğıt liste de hazır olmalıFiyat listesini karekodla (QR) sunabilirsin; ama müşteri isterse listeyi fiziksel olarak göstermek zorundasın. Kasada basılı bir liste tut ve sabah tencereler değişince onu da güncelle.
- Bakanlığa elektronik aktarımKriterlerini Ticaret Bakanlığının belirleyeceği lokanta, restoran, kafe ve pastaneler fiyat listelerini elektronik sistemle Bakanlığa aktaracak; bu bilgiler kamuya açık sunulabilecek. Bakanlığın duyurusuna göre usul ve esaslar ayrıca ilan edilecek; lokantan kapsama giriyor mu, il ticaret müdürlüğüne ya da esnaf odana sor.
- Hesapta yalnız sipariş edilenlerYönetmeliğin 8/6 maddesindeki değişiklikle menüye servis ya da masa ücreti satırı yazılamıyor; istenmeden getirilen kuver ürünleri için de bedel alınamıyor. Tabldot fiyatına çorba ya da salata dahilse bunu listede açıkça yaz.
Alerjen bilgisi de aynı listede olmalı. Tarım ve Orman Bakanlığı toplu tüketim yerleri için 14 alerjeni gösteren hazır bir "Alerjen Listesi" afişi yayımladı; günün yemeklerinin yanına alerjenleri numara ya da sembolle işaretlemek, her gün değişen lokanta menüsünde en az uğraştıran yöntemdir.
Her sabah iki dakikalık liste kontrolü
- Tencere değişti, liste değişti mi?Bugün çıkmayan yemeği listeden düş, yeni yemeği fiyatıyla ekle; QR'ın açtığı sayfa ile kasadaki kâğıt liste aynı olsun.
- Garnitür ve tatlı da listedePilav, cacık, salata ve sütlaç gibi ayrıca ücretli yan ürünler fiyatıyla yazılı olmalı; yazılı olmayan bir şeyi hesaba ekleme.
- Alerjen işaretleri yerinde mi?Kuru fasulyede kereviz, tereyağlı pilavda ve cacıkta süt, sütlaçta süt gibi işaretler tarife göre değişir; tarif değişince işaret de değişir.
Fabrikaya, ofise tabldot göndermek: faaliyet kodu farkı
Birçok esnaf lokantası öğle saatinde çevredeki dükkânlara ve atölyelere sefer tası ya da tabldot gönderir. Salonda yemek satmak ile bir işyerine anlaşmayla düzenli yemek vermek, faaliyet kodu listesinde ayrı işlerdir:
- Salonda yemek ve paket servis56.10.08 — Diğer lokanta ve restoranların faaliyetleri.
- İşyerlerine düzenli yemek göndermek56.29.90 — Dışarıya yemek sunan diğer işletmelerin faaliyetleri.
- Bir fabrikanın ya da okulun kantinini işletmek56.29.01 — Kantinlerin faaliyetleri.
- Düğün, nişan, mevlit gibi günlere yemek56.21.01 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri.
Dışarıya düzenli yemek vermeye başlayacaksan iki soruyu önceden sor: mali müşavirine vergi kaydına ek faaliyet kodu eklenmesi gerekip gerekmediğini, il ya da ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne de gıda işletme kayıt belgesindeki faaliyetin güncellenmesi gerekip gerekmediğini. Yemeği bir işletmeye sözleşmeyle veriyorsan fatura ve KDV oranını da mali müşavirinle netleştir. Kesin kodu mali müşavirin seçer.
Sefer tasıyla ya da kapalı kaplarla yemek gönderirken kabın üstüne yemeğin adını ve alerjenlerini yazmak, yemeği salonda yemeyen müşteriye de bilgiyi ulaştırmanın en basit yoludur; menüdeki alerjen işaretleriyle aynı olsun.
Anlaşmayı yazıya dök. Bir atölyeye ya da ofise her gün yemek verecekseniz günlük kişi sayısını, teslim saatini, haftalık menünün kim tarafından seçileceğini, iptal edilen öğünün nasıl sayılacağını ve ödeme gününü bir sayfalık yazılı anlaşmaya yaz; tahsilat gecikirse elinde fatura ve imzalı anlaşma olur.
Kullanılmış kızartma yağını ne yapacaksın?
Esnaf lokantasında patates, köfte, patlıcan kızartılır; tavada kalan yağ atıktır. Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (RG 06.06.2015) lokantayı atık yağ üreticisi sayar.
- Lavaboya dökmeBitkisel atık yağ kanalizasyona, toprağa ve suya verilemez (md. 5/c). Belediye bu konuda işletmeleri denetler (md. 8).
- Ayrı bidonAtık yağı çöpten ayrı, sızdırmaz ve paslanmaya dayanıklı kapta biriktirirsin (md. 10/1-a, b-1).
- Lisanslı firma ve formYağı lisanslı taşıyıcıyla lisanslı tesise gönderirsin; her teslimde Ulusal Atık Taşıma Formu kullanılır (md. 10/1-b).
- Yıllık sözleşmeLisanslı geri kazanım ya da ara depolama tesisiyle yıllık sözleşme yapman gerekir (md. 5/e).
- Beş yıl saklaYıllık atık beyan formunu doldurursun; çıktısını beş yıl saklarsın (md. 10/2).
Bakanlık yeni bir Bitkisel Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği taslağı üzerinde çalışıyor (Mart 2026 haberi). Taslak yürürlüğe girene kadar 2015 yönetmeliği geçerli. Açılışta il çevre müdürlüğüne güncel durumu sor.
Lokantada alkol vermeyi düşünüyorsan önce neye bakmalısın?
Esnaf lokantalarının çoğu alkol vermez. Vermeyi düşünüyorsan 4250 sayılı Kanun'a 2013'te eklenen kurallara (6487 sayılı Kanun) dükkânı kiralamadan önce bak.
- 100 metreAlkol satılan yer ile okul, dershane, öğrenci yurdu ve ibadethane arasında kapıdan kapıya en az 100 metre olmalı. Turizm belgeli işletmeler bu şartın dışında.
- Mesafe ne zaman ölçülürMesafe, satış belgesinin verildiği tarihte aranır. Belgeyi aldıktan sonra yanına okul açılırsa belge düşmez.
- Çalışanın yaşı18 yaşını doldurmamış kişi alkollü içki satışında ve açık sunumunda çalıştırılamaz. Garsonunu buna göre seç.
- Yol kenarı lokantasıOtoyol ve devlet karayolu üzerindeki tesislerde alkol satışı ve tüketimi yasak; meskûn mahaller bu yasağın dışında. Şehir dışına çıkan yolda dükkân bakıyorsan bunu kontrol et.
- Pastane ve kahvehane kaydıPastane, kahvehane ve kıraathanede alkol satılamaz. İşletmen bu türlerden biri olarak ruhsatlanırsa alkol satamazsın.
Lokanta: vergi ve işletme türü
Sık sorulan sorular
Lokantada yalnız QR menü yeterli mi?
Fiyat listesi QR ile sunulabilir, ama müşteri isterse fiziksel olarak gösterilmesi zorunlu (Fiyat Etiketi Yönetmeliği, 11.10.2025 değişikliği). Kasada basılı, güncel bir liste bulundur.
Esnaf lokantası servis ya da masa ücreti alabilir mi?
Hayır. Ocak 2026'daki değişiklikle servis, masa ve kuver ücreti alınamıyor; fiyat listesinde yalnız ürün fiyatları yer alır. Bahşiş yalnız müşterinin isteğiyle verilir.
Lokanta fabrikaya ya da ofise yemek gönderebilir mi?
Gönderebilir, ama anlaşmayla düzenli yemek vermek ayrı bir faaliyet koduyla (56.29.90, dışarıya yemek sunan işletmeler) tanımlanıyor. Ek kod gerekip gerekmediğini mali müşavirine, gıda kayıt belgesinin güncellenmesini Tarım ve Orman Müdürlüğüne sor.
Lokantada her gün değişen menünün alerjenlerini nasıl yazarım?
Tarım ve Orman Bakanlığının 14 alerjeni gösteren hazır afişini as, günün yemeklerinin yanına alerjenleri numara ya da sembolle işaretle. Yönetmelik toplu tüketim yerinde sembol kullanılmasına izin veriyor (md. 15/5).
Atölyeye her gün tabldot verirken anlaşmaya ne yazılmalı?
Günlük kişi sayısı, teslim saati, haftalık menüyü kimin seçeceği, iptal edilen öğünün nasıl sayılacağı ve ödeme günü. Bir sayfalık imzalı anlaşma ve kesilen fatura, tahsilat geciktiğinde elindeki belgelerdir.
Kızartma yağını lavaboya dökersem ne olur?
Bitkisel atık yağı kanalizasyona dökmek yönetmelikle yasak (md. 5/c). Belediye denetler. Ayrı bidonda biriktirip lisanslı firmaya ver.
Atık yağ için sözleşme şart mı?
Evet. 2015 yönetmeliğine göre lisanslı geri kazanım ya da ara depolama tesisiyle yıllık sözleşme yapılır (md. 5/e).
Kullanılmış yağı ne zamana kadar belgeleriyle saklamalıyım?
Yıllık atık beyan formunun çıktısını beş yıl saklarsın (Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği md. 10/2). Teslimlerde Ulusal Atık Taşıma Formu kullanılır.
Okula yakın lokantada rakı-bira satılabilir mi?
Okul, yurt ve ibadethaneye kapıdan kapıya 100 metreden yakınsa alkol satış belgesi verilmez; turizm belgeli işletmeler istisna (4250 sayılı Kanun, 6487 ile değişik).