Gıda işletme kayıt belgesi nasıl alınır?
Kısa cevap: Gıda satan, servis eden ya da üreten işyeri, Tarım ve Orman İl ya da İlçe Müdürlüğüne İşletme Kayıt Belgesi başvuru ve beyannamesiyle (Ek-4) başvurur. Dosya 15 iş günü içinde incelenir; eksik yoksa belge faaliyet konularıyla düzenlenir. Ek-1 listesindeki işletmeler kayıt değil onay belgesi alır (Yönetmelik md. 5–8).
Gıda işletme kayıt belgesini kimler almak zorunda?
Kısa cevap: Gıdayı üreten, depolayan, satan ya da servis eden ve yönetmeliğin Ek-1 listesinde olmayan her işletme. 5996 sayılı Kanun md. 30’a göre kayıt işlemine tabi işletmeler kaydını Bakanlığa yaptırmak zorundadır.
Kayıt kapsamındakiler
Ek-1’deki onaya tabi işletmeler dışında kalan bütün gıda işletmeleri (md. 5). Gıda işletmesi; gıdayı üreten, işleyen, depolayan, dağıtan, satan ya da servis eden her işletmedir (md. 4/2-f). Lokanta, kafe, pastane, market, manav ve fırın bu tanıma girer.
Onay kapsamındakiler
Yönetmeliğin Ek-1’inde sayılan işletmeler. Bunlar faaliyete geçmeden önce şartlı onay belgesi, sonra onay belgesi almak zorundadır (md. 7/1). Ek-1’deki bir işi yerel, marjinal ve sınırlı ölçekte yapıyorsanız perakende sayılırsınız ve kayıt yeterlidir (md. 7/2).
Kapsam dışı olanlar
Kurban bayramında kesim yerleri, köylerde kişisel ihtiyaç için kesim yerleri, kişisel tüketim için üretim ya da hazırlama yapılan yerler ve kermes gibi gönüllülerin yardım amacıyla geçici ve küçük ölçekte gıda hazırladığı yerler (md. 2).
Başka belge yeterli olanlar
Çadır, büfe, seyyar satış aracı gibi taşınabilir veya geçici işletmelerde ve küçük miktarda kendi birincil ürününü doğrudan satan üreticide, ilgili kurumdan usulüne göre alınan izin belgesi ya da kayıt çıktısı kayıt belgesi yerine geçer (md. 12/1).
Gıda işletme kayıt belgesi nasıl alınır?
Kısa cevap: Kapsamı belirleyin, Ek-4 beyannamesini doldurun, il ya da ilçe müdürlüğüne verin, 15 iş günü içindeki incelemeyi bekleyin, belgeyi alıp değişikliklerde güncelleyin. Adımlar yönetmelikten ve Bakanlığın belge listesinden alınmıştır; 11 Kasım 2026’de kontrol edildi.
Kayıt mı onay mı, belirleyin
İşiniz yönetmeliğin Ek-1 listesinde yoksa kayıt kapsamındasınız (md. 5). Emin değilseniz il müdürlüğünün gıda ve yem şubesine faaliyetinizi anlatarak sorun.
Ek-4 beyannamesini doldurun
Depo, perakende ve toplu tüketim işletmesi iseniz istenen tek belge İşletme Kayıt Belgesi başvuru ve beyannamesidir (Ek-4). Gıda üretiyorsanız şeker için Ek-15 taahhütnamesini, ekmek ve sade pide için işyeri açma ve çalışma ruhsatı suretini ekleyin (Bakanlık listesi).
İl ya da ilçe müdürlüğüne başvurun
Başvuruyu ıslak imzayla ya da elektronik ortamda e-imzayla Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne, yetki verilmişse İlçe Müdürlüğüne yaparsınız (md. 4/2-ğ ve md. 6/1).
15 iş günü bekleyin
Müdürlük dosyayı on beş iş günü içinde inceler. Eksik ya da yanlış varsa dosya, eksik resmî yazıda belirtilerek size geri gönderilir; tamamlayıp yeniden verirsiniz (md. 6/2 ve 6/3).
Belgeyi alın ve güncel tutun
Belge, Ek-14’teki faaliyet konuları yazılarak düzenlenir (md. 6/2). Unvan, adres ya da faaliyet değişirse üç ay içinde, faaliyeti durdurursanız yine üç ay içinde müdürlüğe bildirirsiniz (md. 6/4 ve 6/5).
Başvuruda hangi belgeler istenir?
Kısa cevap: Depo, perakende ve toplu tüketim işletmesi için tek belge Ek-4 başvuru ve beyannamesidir. Gıda üretiyorsanız işinize göre Ek-15 taahhütnamesi ya da işyeri ruhsatı sureti eklenir (Tarım ve Orman Bakanlığı belge listesi).
Depo, perakende, toplu tüketim: lokanta, kafe, market, manav gibi satış ve servis yapan işyerleri bu gruptadır. Yönetmelik toplu tüketim yerini, gıdanın işlendiği ve aynı mekânda tüketime sunulduğu yer olarak tanımlar (md. 4/2-i). Lokantada kayıt belgesinin yanında gereken ruhsat, hijyen ve maliyet kalemleri için lokanta açmak sayfamıza bakın.
Gıda üretenler: Ek-4’e ek olarak şeker üretimi ya da şeker paketlemesi yapacaklar Ek-15 taahhütnamesini; ekmek, ekmek çeşitleri, diğer ekmek çeşitleri ve sade pide üreten ya da yalnız son pişirmesini yapan işyerleri İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının suretini verir. Ekmek ve sade pide üretenler belge verilmeden önce yerinde kontrol edilir (md. 6/2). Pastane gibi aynı yerde hem üretip hem satan işyerlerinde hangi grupla başvuracağınızı il müdürlüğüne teyit edin; diğer açılış belgeleri için pastane açmak sayfamıza bakın.
Zorunlu personel: Aynı adreste birden fazla faaliyet gösteren işletmede ekipmanın toplam motor gücü 30 beygir gücünü aşıyor ya da çalışan sayısı ondan fazlaysa, çalıştırılması zorunlu personel (meslek mensubu) istihdam edilir; işletmeci üretimin türüne uygun en az lisans mezunuysa bu görevi kendisi üstlenebilir (md. 10).
Kayıt belgesi mi, onay belgesi mi almalıyım?
Kısa cevap: İşiniz yönetmeliğin Ek-1 listesindeyse onay, değilse kayıt. Onayda yerinde kontrol şarttır ve süreç daha uzundur.
Onaya tabi işletme Ek-7’deki belgelerle başvurur. Dosya on beş iş günü içinde incelenir; eksikler bir ay içinde tamamlanmazsa dosya iade edilir. Dosya tamamsa yirmi iş günü içinde yerinde resmî kontrol yapılır; uygun bulunan işletmeye şartlı onay belgesi ve onay numarası verilir (md. 8/2 ve 8/3). Üç ay içindeki ikinci kontrolde şartlar karşılanırsa şartlı onay, onay belgesine çevrilir; şartlı onay süresi toplamda altı ayı geçemez (md. 8/4).
Ek-1’deki bir işi yerel, marjinal ve sınırlı ölçekte yapıyorsanız yaptığınız iş perakende faaliyet sayılır ve kayıt kapsamına girersiniz (md. 7/2). Bu ayrımı başvurudan önce il müdürlüğüne teyit ettirin; onay gereken işi kayıtla yürütmenin cezası daha ağırdır (Kanun md. 41/1-b).
Adres, unvan ya da faaliyet değişince ne yapılır?
Kısa cevap: Belge yalnız üzerinde yazan unvan, kişi, adres ve faaliyet için geçerlidir. Biri değişince en geç üç ay içinde belgenin aslını dilekçeye ekleyip müdürlüğe başvurursunuz; belge yeniden düzenlenir (md. 6/4).
Faaliyetin tamamını ya da bir kısmını durdurursanız bunu da üç ay içinde bildirirsiniz (md. 6/5). Kanuna göre bu süre içinde bildirim yapılmadığı tespit edilirse kayıt Bakanlıkça iptal edilir (Kanun md. 30/3).
Belge kaybolursa ülke genelinde ya da yerel yayın yapan bir gazeteye kayıp ilanı verilir ve ilanın çıktığı gazetenin aslı dilekçeye eklenir; okunamayacak hâle gelmişse tahrip olmuş belgenin aslı verilir (md. 6/6). Evde ürettiğiniz yemeği satmaya başlayıp sonra dükkâna taşınırsanız adres değişikliği de bu kurala girer; ev üretimi için evde yemek yapıp satmak sayfamıza bakın.
Kayıt yaptırmadan çalışmanın cezası ne?
Kısa cevap: 5996 sayılı Kanun md. 41/1-c’ye göre kayıt yaptırmayan perakende işyerine bin Türk Lirası, üretim yerine iki bin Türk Lirası idari para cezası verilir. Bunlar kanundaki tutarlardır; Kabahatler Kanunu md. 17/7 gereği her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır.
Onay alması gereken işletme onaysız çalışırsa ceza üretim için on bin, depo ve satış yeri için beş bin Türk Lirasıdır; ayrıca faaliyet durdurulur ve ürünlere el konulur (md. 41/1-b). Uygulanacak güncel tutar için il müdürlüğüne danışın; burada yeniden değerlenmiş bir rakam yazmıyoruz.
Kayıt belgesi belediye ruhsatının yerine geçmez: yönetmeliğe göre kayıt ve onay belgesi, diğer kurumlardan alınacak izin ve ruhsat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (md. 13/2). Ruhsatsız çalışmanın sonuçları için ruhsatsız işyeri cezası rehberimize bakın.
Kaynaklar
Yönetmelik ve Kanun maddeleri Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki metinden alınmıştır; kopyaları 23 Ekim 2026’da indirildi. Bakanlığın belge listesi 11 Kasım 2026’de açılıp kontrol edildi. Mevzuat sonradan değişebilir; işinizin kayıt mı onay mı olduğunu ve güncel ceza tutarını il ya da ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne sorun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
- Tarım ve Orman Bakanlığı · Gıda İşletmesi Kayıt Prosedürü ve İstenilen Bilgi ve Belgeler
- Mevzuat Bilgi Sistemi · Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik, md. 2, 4–8, 10, 12, 13
- Mevzuat Bilgi Sistemi · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, md. 30 ve 41
- Mevzuat Bilgi Sistemi · 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, md. 17/7 (yeniden değerleme)
Bu rehber nasıl hazırlandı?
- Hazırlayan
- ASİ Dijital Ekibi, Hatay. Türkiye’nin her yerinde işyeri açan ve büyüten esnafa ücretsiz araç ve rehber hazırlıyoruz.
- Nasıl kontrol edildi?
- Her rakam ve kural, yukarıdaki kaynak listesinde linki verilen belgeden okunarak yazıldı. İkincil kaynak kullanılan yer listede belirtilir. Kaynağı bulunamayan bilgi sayfaya konmaz. Ayrıntı: yayın ilkelerimiz.
- Yapay zekâ
- Taslak ve kontrol listeleri yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanır. Rakamlar ve kurallar yayından önce kaynağıyla karşılaştırılır; kontrol edilmemiş yapay zekâ çıktısı yayımlanmaz.
- Kendi verimiz
- Yönetmelik ve Kanun maddeleri resmî metinden, belge listesi Tarım ve Orman Bakanlığı sayfasından aktarılmıştır.
- Tarihler
- Yayın: 11 Kasım 2026 · Son kontrol: 11 Kasım 2026
- Hata mı gördünüz?
- iletisim@asidijital.com adresine yazın; kaynağıyla kontrol eder, düzeltir ve tarihi güncelleriz.
Gıda işletme kayıt belgesi hakkında
Gıda işletme kayıt belgesini kim verir?
Yetkili merci Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğüdür; İl Müdürlüğü yetki verirse İlçe Müdürlüğü de işlemi yürütür (Yönetmelik md. 4/2-ğ). Başvuru ıslak imzalı dilekçeyle ya da elektronik ortamda e-imzayla yapılır (md. 6/1).
Kayıt belgesi başvurusunda hangi belge istenir?
Bakanlığın listesine göre depo, perakende ve toplu tüketim işletmelerinden yalnız İşletme Kayıt Belgesi başvuru ve beyannamesi (Ek-4) istenir. Gıda üretenler buna ek olarak şeker üretiyor ya da paketliyorsa taahhütname (Ek-15), ekmek, ekmek çeşitleri ya da sade pide üretiyor veya son pişirmesini yapıyorsa İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının suretini verir.
Kayıt belgesi kaç günde çıkar?
Başvuru on beş iş günü içinde incelenir. Bilgi ve belgeler eksiksizse belge faaliyet konuları yazılarak düzenlenir; eksik ya da yanlışsa dosya resmî yazıyla geri gönderilir (md. 6/2 ve 6/3). Ekmek ve sade pide üreten işyerleri önce yerinde kontrol edilir.
Kayıt belgesi ile onay belgesi aynı şey mi?
Hayır. Onay belgesi yönetmeliğin Ek-1 listesindeki işletmeler içindir; faaliyete geçmeden önce yerinde kontrolle önce şartlı onay, sonra onay belgesi alınır (md. 7 ve 8). Ek-1 dışındaki bütün gıda işletmeleri kayıt kapsamındadır (md. 5). Ek-1’deki işlerden yerel, marjinal ve sınırlı ölçekte yapılanlar perakende sayılır ve kayıtla yürür (md. 7/2).
Adresim ya da faaliyetim değişirse belge geçerli mi?
Hayır. Belge üzerinde yazan ticaret unvanı, kişi, adres ve faaliyet konusu için geçerlidir; biri değişince geçerliliğini kaybeder. Değişiklikten sonra en geç üç ay içinde belgenin aslı ve yeni bilgilerle dilekçe verilir (md. 6/4).
Kayıt yaptırmadan çalışmanın cezası ne?
5996 sayılı Kanun md. 41/1-c’ye göre kayıt yaptırmayan perakende işyerine bin Türk Lirası, üretim yerine iki bin Türk Lirası idari para cezası verilir. Kanundaki bu tutarlar Kabahatler Kanunu md. 17/7 gereği her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır; o yılın tutarını il müdürlüğünden öğrenin.
Kayıt belgesi işyeri ruhsatının yerine geçer mi?
Hayır. Yönetmeliğe göre kayıt ve onay belgesinin alınması, diğer kurumların ilgili mevzuata göre verdiği izin veya ruhsatları alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (md. 13/2). Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı ayrıca alınır.
Açılış belgelerini tek listede görün
Mesleğinize ve ilçenize göre ruhsat, kayıt ve vergi adımlarını ve açılış maliyetini ücretsiz çıkarın.